Đại chiến chuỗi bán lẻ: Ai đang mở rộng, ai đang rút lui?

Trong khi Hasaki, Long Châu và Winmart+ âm thầm mở rộng hàng trăm điểm bán mới trong hai năm qua, thì nhiều thương hiệu từng được xem là "ngôi sao bán lẻ" như The Coffee House, An Khang hay The Body Shop lại đang lặng lẽ thu hẹp quy mô. Cuộc đua mở - đóng này nói lên điều gì về chiến lược sống còn của ngành bán lẻ hiện đại tại Việt Nam?

Sự đối lập giữa hai “làn sóng” bán lẻ

Báo cáo Vietnam Retail Store (Modern Trade) Trend 2025 cho thấy một bức tranh rõ nét: trong khi nhiều chuỗi bán lẻ nội địa và quốc tế đang rút lui khỏi thị trường hoặc tạm ngưng mở rộng, một số thương hiệu lại tăng tốc mạnh mẽ.

• Winmart+: Tăng từ 3.400 cửa hàng năm 2023 lên hơn 4.000 trong năm 2025, tiếp tục củng cố vị trí số 1 trong ngành bán lẻ tiện lợi.

• Hasaki (mỹ phẩm): Tăng từ 90 lên hơn 130 cửa hàng, mở rộng vượt ra khỏi TP.HCM đến các tỉnh lân cận.

• Nhà thuốc Long Châu: Từ 1.400 cửa hàng năm 2023 lên 2.200 năm 2025, trở thành chuỗi nhà thuốc phát triển nhanh nhất cả nước.

• 7-Eleven: Mặc dù không có tốc độ bùng nổ, nhưng vẫn duy trì tăng trưởng đều tại các khu vực đô thị.

Trong khi đó, một loạt chuỗi bán lẻ từng rất được kỳ vọng lại đang thu hẹp nhanh chóng:

• The Coffee House: Từ 160 cửa hàng còn khoảng 120 trong giai đoạn 2023–2025.

• An Khang Pharmacy (thuộc MWG): Từ hơn 500 cửa hàng xuống chỉ còn hơn 200.

• The Body Shop và Guardian: Gần như rút hẳn khỏi các trung tâm thương mại lớn.

Tăng trưởng không đồng nghĩa với an toàn

Câu chuyện mở rộng nhanh chưa chắc là dấu hiệu thành công bền vững. Trường hợp của An Khang là một ví dụ điển hình: từng được Thế Giới Di Động đầu tư mạnh với mục tiêu chiếm lĩnh thị phần dược, nhưng chỉ sau hơn 2 năm, chuỗi này đã phải rút lui khỏi thị trường. Một phần lý do đến từ việc vận hành thiếu hiệu quả, biên lợi nhuận thấp và thị trường không đủ hấp thụ.

Ngược lại, Hasaki – một thương hiệu nội địa, lại cho thấy sự thận trọng nhưng hiệu quả: mở rộng đều ở các khu vực tỉnh, tránh đối đầu trực tiếp ở các thành phố lớn với các ông lớn ngoại quốc. Chiến lược tập trung vào dịch vụ, chăm sóc khách hàng và logistics chủ động đã giúp Hasaki ổn định biên lợi nhuận và giữ chân khách hàng lâu dài.

Mô hình tiện lợi và chăm sóc sức khỏe lên ngôi

Một điểm đáng chú ý là sự lên ngôi của hai mô hình: tiện lợi (convenience store) và chăm sóc sức khỏe (pharmacy).

• Người tiêu dùng hiện đại ưu tiên sự nhanh gọn, dễ tiếp cận và gần nơi sinh sống. Đó là lý do Winmart+ và Bách Hóa Xanh đang mở lại hàng trăm cửa hàng sau giai đoạn điều chỉnh.
• Các chuỗi nhà thuốc như Long Châu, Phano, Pharmacity bùng nổ do nhu cầu sức khỏe sau đại dịch tăng cao, cùng với niềm tin vào thương hiệu lớn và khả năng kiểm soát chất lượng thuốc.

Ở chiều ngược lại, các mô hình đòi hỏi chi phí mặt bằng lớn, biên lợi nhuận thấp hoặc thiếu định vị rõ ràng – như Guardian hay The Body Shop – đang tỏ ra hụt hơi.

“Chạy đua” hay “rút lui” – chọn sai thời điểm là trả giá?

Thị trường bán lẻ hiện đại Việt Nam đang ở trong giai đoạn tái cấu trúc âm thầm. Mở rộng ồ ạt mà không đi kèm hiệu suất vận hành tốt là con dao hai lưỡi. Tuy nhiên, rút lui quá sớm lại khiến thương hiệu đánh mất thị phần vào tay đối thủ.

Một yếu tố nữa đang ảnh hưởng mạnh tới quyết định “mở – đóng” là chiến lược đầu tư công nghệ, dữ liệu người tiêu dùng và logistics hậu mãi. Doanh nghiệp nào kiểm soát được vòng đời khách hàng, hiểu rõ hành vi người tiêu dùng và tối ưu chuỗi cung ứng, sẽ là bên nắm lợi thế thật sự – bất kể số lượng cửa hàng là bao nhiêu.